JA Teline V - шаблон joomla Форекс
24
Thu, Oct

Ο Σλήμαν της Ανατολής

ΔΙΑΣΠΟΡΑ
Typography

Στις 25 Δεκεμβρίου κηδεύτηκε στη Μόσχα ένας από τους μεγαλύτερους αρχαιολόγους του κόσμου, Έλλην της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, Βίκτωρ Σαργαννίδης

Στις 23 Αυγούστου του 2014 ο Βίκτωρ Σαργιαννίδης, γεννηθείς εν Τασκένδη ελληνικής, ποντιακής καταγωγής σοβιετικός αρχαιολόγος, θα γιόρταζε τα 85α του γενέθλια. Πέθανε στις 23 Δεκεμβρίου στο διαμέρισμά του στη Μόσχα, ενώ στο συρτάρι του γραφείου του υπήρχε ακόμα άπειρο υλικό για κάμποσες μονογραφίες...

 

Η είδηση του θανάτου του πέρασε στην Ελλάδα στα ψιλά γράμματα, γιατί η χώρα εκείνες τις ημέρες ασχολήθηκε επιτακτικά με το παράπτωμα του Μιχάλη Λιάπη και οι δημοσιογράφοι τον κυνήγησεανμέχρι και την Κουάλα Λουμπούρ. Πού να περισσέψει ο χρόνος και το ενδιαφέρον για τον «Σλήμαν της  Ανατολής», όπως ο επιστημονικός κόσμος αποκαλούσε και αποκαλέι τον Μεγάλο Έλληνα της Διασποράς...
Ο δόκτωρ ιστορικών επιστημών, Βίκτωρ Σαργιαννίδης, έγραψε πάνω από 30 βιβλία και έκανε πάνω από 300 δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά. Η τεράστια συνεισφορά του «Σλήμαν της Ανατολής» στην αρχαιολογική επιστήμη ήταν οι ανασκαφές στη Βακτριανή (Αφγανιστάν) και τη Μαργιανή (Τουρκμενιστάν), ανακάλυψη της άγνωστης θρυλικής χώρας Μαργκούς, γνωστής μόνο από την επιγραφή στο βράχο Μπεχιστούν. Από το 1974, παρά ένα χρόνο 40 χρόνια πριν, ο Βίκτωρ Σαργιαννίδης ξεκίνησε ανασκαφές στην πρωτεύουσα του Μαργκούς, νεκρόπολη Γκονούρ, οι οποίες συνεχίζονταν μέχρι και φέτος υπό την ενεργή καθοδήγηση του  ιδίου: η σκαπάνη του Σαργιαννίδη και της ομάδας του έφερε στο φως έναν πολιτισμό, που γεννήθηκε στα τέλη της 3ης χιλιετίας π.Χ. και έζησε ως τα τέλη του 16ου αιώνα π.Χ.
Το 1978 ο Βίκτωρ Σαργιαννίδης έκανε μια ανακάλυψη, χάρη στην οποία το ονομά του γράφτηκε στην Χρυσή Βίβλο της παγκόσμιας αρχαιολογίας δίπλα στα ονόματα του Ερρίκου Σλήμαν και του Howard Carter, που ανακάλυψε τον τάφο του Τουτανχαμών: ο δαιμόνιος Έλλην ανακάλυψε επτά βασιλικούς τάφους των Κουσάν του 1ου αιώνα π.Χ. στο Τίλια Τεπέ, που περιείχαν τον περίφημο Θησαυρό της Βακτριανής – 20 χιλιάδες χρυσά αντικείμενα!
Στις 26 Οκτωβρίου, την παραμονή των εορτασμών της 21ης επετείου της Ανεξαρτησίας του Τουρκμενιστάν, στον Βίκτωρα Σαργιαννίδη απονεμήθηκε ο τίτλος του Επίτημου Ακαδημαϊκού της Ακαδημίας Επιστημών του Τουρκμενιστάν. Στη επετειακή συνεδρίαση της κυβέρνησης της χώρας ο Πρόεδρος Κουρμπανγκουλί Μπερντιμουχαμέντοφ παρέδωσε στον Μεγάλο Έλληνα το δίπλωμα και τον τήβεννο του ακαδημαϊκού.


Στις 29 Δεκεμβρίου του 2012 με τον Βίκτωρα Σαργιαννίδη, στο σπίτι του αρχαιολόγου στη Μόσχα, συνομίλησε ο έλληνικής καταγωγής μοσχοβίτης δημοσιογράφος Νίκος Σιδηρόπουλος, και πολλά από αυτά που ειπώθηκαν ένα χρόνο πριν έμελλε να είναι προφητικά...

- Αγαπητέ κύριε Σαργιαννίδη, θα ήθελα να αφιερώσουμε τη σημερινή μας συζήτηση στα αποτελέσματα του 2012, στα σημαντικότερα για έναν Ρώσο επιστήμονα, αρχαιολόγο, άνθρωπο και Έλληνα γεγονότα...
- Δεν περίμενα ποτέ να με εκλέξουν Επίτημο ακαδημαϊκό του Τουρκμενιστάν. Αλλά μόλις άκουσα τις ευχές του Προέδρου της χώρας, τότε πίστεψα, ότι είμαι πράγματι ακαδημαϊκός. Είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα για μένα μέσα στο 2012. Πρώτος Επίτημος ακαδημαϊκός στον τομέα της Αρχαιολογίας! Είμαι πολύ περήφανος...
- …Όσον αφορά τις ανασκαφές στην Μαργιανή το 2012. Θα ήθελα να μου μιλήσετε για όλη τη διεθνή ομάδα σας, για τους συνοδοιπόρους σας στην επιστήμη.
- … Αν και εφέτος (2012 – σημ. Ν.Σ.) είμασταν λίγοι, καταφέραμε μα βρούμε κάμποσα εκπληκτικά αντικείμενα: πρώτον, μια μικρή μαρμάρινη «χαμογελαστή» κεφαλή ενός ηγεμόνα, δεύτερον αυτή εδώ μικρή κεραμική κεφαλή με αινιγματικά μάτια... Τα μάτια του μαρμάρινου «διδύμου» είναι μικρά, και του κεραμικού – μεγάλα, και τα φρύδια του είναι επίσης μεγάλα, τοξωτά. Χάρη στη συμμετοχή στις ανασκαφές του Γερμανού καθηγητή αρχαιολογίας, Nikolaus Boroffka, βρήκαμε ένα χρυσό αγαλματίδιο αντιλόπης και μια σειρά άλλα ενδιαφέροντα αντικείμενα... Πέρυσι δεν είχαμε σχεδόν καθόλου χρηματοδότηση (όσα χρήματα κερδίζω, τα δίνω για τις ανασκαφές), γι΄αυτό κι εργάζομαι τα δυο τελευταία χρόνια μαζί με τον Γερμανό επιστήμονα.  Μια φορά με ρώτησε: «Κύριε Σαργιαννίδη, που θέλετε να σκάψουμε;» Του έδειξα ένα μικρό λοφίσκο βόρεια του μνημείου μας: «Λεω, να ξεκινήσουμε από δω»...Και ξαφνικά από κάτω από τα πόδια μας άρχισαν να εμφανίζονται διάφορα χρυσά αντικείμενα! Ήταν, βέβαια, οι μαγαρισμένοι τάφοι. Το 2011 βρήκαμε 5 πολύ ενδιαφέροντες τάφους, αλλά εδω δεν έχουμε τελειώσει ακόμα και θα συνεχίσουμε το 2013. Το φθινόπωρο μαζί μας έσκαβε η Γερμανίδα επιστήμονας Sylvia Winkelman, μαζί της ετοιμάζουμε ένα μεγάλο βιβλίο – έναν κατάλογο των βακτριανών και μαργιανών φυλακτών και σφραγίδων. Πρόσφατα επικοινώνησαν μαζί μου και Ιάπωνες αρχαιολόγοι, θέλουν να έρθουν να δουλέψουν μαζί μας...
Πρέπει να σας πω, ότι περίπου δυο χρόνια πριν ο ΟΗΕ ανακήρυξε τη Διεθνή Ημέρα του Νορουζ (Νέα Μέρα), η οποια γιορτάζεται  την ημέρα της ισημερίας, Κάποτε αυτή η μέρα (και σε πολλές χώρες και σήμερα ακόμα) αυτή η μέρα σηματοδοτούσε την αρχή του Νέου Έτους. Αποφασίστηκς, ότι το Μάρτιο του 2013 αυτή η Μέρα θα γιορτάζεται στο Ασχαμπάντ, πρωτεύουσα του Τουρκμενιστάν...
- Παραμυθένια η χώρα Μαργκούς, είναι να τη θαυμάζεις εκατομμύρια τουρίστες από όλον τον κόμο, όπως θαυμάζουν τον Ιερό βράχο της Ακρόπολης, τον Κολοσσαίο της Ρώμη, τις πυραμίδες της Αιγύπτου και άλλα θαύματα ...
- Πιστεύω, ότι κάποτε θα γίνει κι αυτό. Ότι στο άμεσο μέλλον στην έρημο Καρα Κούμ θα φτιαχτεί η απαραίτητη τουριστική υποδομή και ότι ο τουρισμός θα φέρνει στη χώρα, το Τουρκμενιστάν, κέρδη ίσα με κείνα που αποφέρει ο τουρισμός σε διασημότερους τουριστικούς προορισμούς του κόσμου... Εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης...Μουσειοποίηση  των ευρημάτων...Τουριστικά σχήματα και πινακες, γλεφυρες για την μετακίνηση των τουριστών και πολλά άλλα. Αρκετά από αυτά υπάρχουν ήδη. Οι τουρίστες, που μας επισκέπτονται, είναι τόσοι πολλοί,  που καμιά φορά εμποδίζουν τη δουλειά μας. Το φθινόπωρο του 2012 μας επισκέφτηκε ο Πρέσβης των ΗΠΑ. Μόλις είδε, τί κάνουμε, υποσχέθηκε χρηματική βοήθεια. Ελπίζουμε να την πάρουμε σύντομα.
- …Η αρχαιολογική αποστολή Μαργιανής είναι ένα διεθνές πρόγραμμα, έτσι δεν είναι;
- Είναι ένα πρόγραμμα, που εφαρμόζεται από την Εφορία Αρχαιοτήτων του Τουρκμενιστάν και το Ινστιτούτο Εθνογραφίας και Ανθρωπολογίας  της Ακαδημίας Επιστημών τη Ρωσίας. Μερικά χρόνια πριν μας ακολούθησαν και οι γερμανοί συνάδελφοι.
- Κύριε Σαργιαννίδη! Λύστε μου μια απορία: γιατί εδώ και 60 χρόνια επισκέφτεστε την έρημο καρά Κουμ; Επί 49 συναπτά έτη πηγαίνετε στο Γκονούρ; Τί καινούργιο μπορούν να Σας δώσουν αυτά τα μέρη;
- …Η πόλη είναι εκπληκτική! Δεν έχει ιδιωτικά σπίτια, μόνο ναοί, παλάτια, νεκρόπολεις. Την πόλη οεριβάλλουν τρεις σειρές από τοίχους,. Πολλές φορές αναρωτιόμουν και ο ίδιος: τί κάνω εδώ τόσα χρόνια, αλλά κάθε φορά βρίσκαμε κάτι καινούργιο και η έρευνα συνεχιζόταν. Έτσι, την άνοιξη του 2012 έχουμε μάθει, ότι οι αριστοκράτες της Εποχής του χαλκού έφτιαχναν τις κατοικίες τους δίπλα στην ιερή πόλη. Κάτι που δεν το πιστευαμε πριν.  Για παράδειγμα, βρήκα μια σφραγίδα τριών χιλιάδων ετών, οκτάγωνη, το σχήμα της οποίας θυμίζει καταπληκτικά το σημερινό έμβλημα του Τουρκμενιστάν...
- Δηλαδή, είναι ένα συμβολικό εύρημα...
- Ακριβώς...
- Πείτε μου, ποιοί είναι οι επόμενοι σας στόχοι;
- Θα σας απαντήσω. Περίπου στα 5-6 χιλιάδες χιλιόμετρα ανατολικά της Μαργιανής, πέρα από τις τεράστιες οροδειρές του Θιβέτ και των Τιεν Σαν, στην Κίνα, υπάρχει μια περιοχή που λέγεται Ορντός, Εκεί από καιρό βρέθηκαν οι μοναδικές σφραγίδες και άλλα χάλκινα αντικείμενα – ο Χαλκός του Ορντού. Ένα μέρος τους θυμίζει κατά κάποιο τρόπο τα αντικείμενα που βρέθηκαν στο Γκονούρ, τη Μαργιανλη, τη Βακτριανή. Σκέφτομαι, ότι οι άνθρωποι, που ήρθαν κάποτε στα ακαλλιέργητα χώματα του ποτεμού Μουργκάμπ, προχώρησαν και ανατολικότερα και έφτασαν ως εκεί. Αν λοιπόν καταφέρω να αποδείξω, ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στη Βακτριανή, τη Μαργιανή και το Χαλκό του Ορντού, θα είναι μια μεγάλη ανακάλυψη. Πιστέψτε με, δε θα θέλω τίποτε άλλο από τη ζωή μου!..
- …Δυο λόγια για το ζωροαστρισμό...Έχετε γράψει αρκετά βιβλία, αφιερωμένα σ’ αυτή την αρχαία παγκόσμια θρησκεία.
- Δυο χρόνια πριν βγήκε το βιβλίο «Πριν απίό τον Ζαρατούστρα» («Longbefore Zarathustra», М., 2010).Είναι μικρό, αλλά έχει μεγάλη σημασία, Όπως γνωρίζετε, οι οπαδοί του ζωροαστρισμού υπάρχουν σήμερα μόνο στην Ινδία και το Ιράν. Και στις ημέρες μας υπάρχουν άνθρωποι, που ακολουθουν το δρόμο, που εδειξε αυτός ο Μεγάλος Άνδρας, τηρούν τις εντολές, που προφήτευε: καθαρές σκέψεις, καθαρά λόγια και καθαρές πράξεις...
- …Γράφετε ακόμα μια μονογραφία σας.  Υπάρχει κάποιος τίτλος;
- Μαζί με την ανθρωπολόγο Ν. Ντούμποβα γράφουμε βιβλίο για την Μαργιανή. Αποφασίσαμε να της δώσουμε τον τίτλο «Η μεγαλοπρεπής Μαργιανή». Πιθανόν θα μα ανοίξει τα μάτια για κάποια ακόμα  μυστικά της ιστορίας των φυλών, που ήρθαν στο Δέλτα του ποταμού Μουργκάμπ … Θα συνεχίσουμε τις έρευνές μας και θα γράψουμε ακόμα πολλά βιβλία, πολλά άρθρα για το φαινόμενο της Εποχής του Χαλκού, που λέγεται Γκονούρ-ντεπέ, αλλά όλα αυτά θα στηρίζονται στα θεμέλια, που έχουμε χτίσει όλα αυτά τα χρόνια...
- Τα αρχαιολογικά ευρήματα – είναι σύνολο από γνώσεις, δουλειά, διαίσθηση...
- Πρίν από όλα είναι δουλειά...
- Και μια τελευταία ερώτηση. …Σε ποιά χέρια θα δώσετε τη σκυτάλη;
- Πιστεύω, ότι τη δουλειά μου θα συνεχίσει η καθηγήτρια Ν. Ντούμποβα. Είμαι σίγουρος, ότι θα συνεχίσει επάξια ό, τι αρχίσαμε....

Ο μεγάλος οραματιστής, μεγάλος δουλευταρής, ο ακούραστος Βίκτωρ Σαργιαννίδης δεν θα επιστρέψει ποτέ στο Γκονούρ. Αλλά η ψυχή του, το πνεύμα του θα κατοικεί για πάντα εκεί, ανάμεσα στους παραμυθένιους ναούς, γεμάτους υλικούς και πνευματικούς θησαυρούς.
Έφυγε ακόμα ένας Μεγάλος Έλληνας, ένας μεγάλος Πόντιος, που δόξασε το λαό του στα πέρατα της Οικουμένης...
Οι Έλληνες της πρώην Σοβιετικής Έμωσης τον συνόδεψαν την ημέρα των Χριστουγέννων στην τελευταία του κατοικία.
Η καθηγήτρια Ναντέζντα Ντούμποβα, η διάδοχος του Βίκτωρα Σαργιαννήδη, είπε, αποχαιρετώντας τον φίλο και Δάσκαλό της:
«Ο άνθρωπος ζει όσο ζει η μνήμη του. Και όσο εμείς θα μαζευόμαστε, όσο θα θυμόμαστε τον Βίκτωρα Σαργιαννίδη, θα είναι ζωντανός, θα είναι δίπλα μας. Θα τον θυμόμαστε πάντα και θα συνεχίσουμε το έργο του. Τα τελευταία χρόνια έσκαβε με δικά του χρήματα. Όλα τα χρηματικά βραβεία που κέρδιζε, πήγαιναν γι’ αυτό το σκοπό – για τις ανοιξιάτικες, τις φθινοπωρινές μαργιανές αποστολές. Κι την Άνοιξη του 2014 θα σκάβουμε με δικά του χρήματα...Αυτός ο άνθρωπος έδινα τα πάντα για το έργο, το οποίο υπηρετούσε..»
Μήπως ήρθε η ώρα να αποδοθεί στον Βίκτωρα Σαργιαννίδη ο φόρος τιμής που του άξιζε και στην ιστορική του πατρίδα;

www